Niska jakość snu może mieć negatywny wpływ na pamięć. Badania wykazały już, że wahania długości snu w nocy oraz obniżona jakość snu osłabiają zdolność osób starszych do przypominania sobie informacji dotyczących przeszłych wydarzeń. Od dziesięcioleci wiadomo, że podczas snu zachodzą ważne procesy związane z utrwalaniem pamięci i wzmacnianiem wspomnień. Najnowsze badania sugerują, że niektóre zaburzenia snu, takie jak bezdech senny, mogą wpływać na funkcjonowanie pamięci.

Związek między bezdechem sennym, funkcjami pamięciowymi a ryzykiem wystąpienia choroby Alzheimera

Zespół badawczy pod kierownictwem Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine odkrył związek między częstotliwością epizodów bezdechu sennego podczas fazy szybkich ruchów gałek ocznych (REM) a nasileniem zaburzeń pamięci werbalnej u osób starszych zagrożonych chorobą Alzheimera. Pamięć werbalna odnosi się do zdolności poznawczej polegającej na zapamiętywaniu i przywoływaniu informacji w postaci słów mówionych lub tekstu pisanego i jest szczególnie podatna na chorobę Alzheimera.

W badaniu, które niedawno opublikowano w wersji online w czasopiśmie „Alzheimer’s Research & Therapy”, odkryto konkretny związek między nasileniem bezdechu sennego – czyli zatrzymaniem oddechu podczas snu – a zaburzeniami funkcji poznawczych. Wyższy poziom bezdechu w fazach REM w porównaniu z fazami nie-REM wiązał się z gorszą sprawnością pamięci. Wyniki te pozwoliły zidentyfikować konkretne cechy bezdechu sennego związane z pamięcią, co jest istotne, ponieważ zdarzenia występujące podczas snu REM są często pomijane lub bagatelizowane w praktyce klinicznej.

Większość godzin snu nie przypada na fazę REM, więc ogólna średnia nasilenia bezdechu może wydawać się znacznie niższa niż ta typowo obserwowana podczas snu REM. Oznacza to, że osoby z grupy ryzyka mogą być błędnie diagnozowane i nieprawidłowo leczone, ponieważ obecne standardy oceny nie skupiają się na nasileniu bezdechu w poszczególnych fazach snu.

Ponadto naukowcy odkryli, że u kobiet większa część epizodów bezdechu występuje podczas snu REM niż u mężczyzn, co może przyczyniać się do ich wyższego ryzyka zachorowania na chorobę Alzheimera. W badaniu wzięło udział 81 osób w średnim wieku i starszych z Centrum Badań nad Chorobą Alzheimera w stanie Wisconsin, u których stwierdzono podwyższone czynniki ryzyka; 62 procent z nich stanowiły kobiety. Uczestnicy zostali poddani polisomnografii – kompleksowemu badaniu rejestrującemu fale mózgowe, ruchy gałek ocznych, aktywność mięśni, poziom tlenu we krwi, tętno oraz oddychanie podczas snu – oraz ocenie pamięci werbalnej.

Wyniki wykazały, że epizody bezdechu podczas fazy REM są kluczowym czynnikiem przyczyniającym się do pogorszenia pamięci werbalnej, zwłaszcza u osób z genetyczną predyspozycją do choroby Alzheimera oraz u tych, u których choroba ta występowała w rodzinie. Odkrycia te podkreślają złożony związek między bezdechem sennym, funkcją pamięci a ryzykiem wystąpienia choroby Alzheimera. Według naukowców rozpoznanie i leczenie epizodów charakterystycznych dla fazy REM ma kluczowe znaczenie dla opracowania proaktywnych, spersonalizowanych metod oceny i leczenia dostosowanych do indywidualnych wzorców snu.